Nazwa wywodzi się od łacińskiego coelebs – bezżenny, samotny. Jest to jeden z podstawowych obowiązków podejmowanych przez katolickie duchowieństwo. Polega on na dobrowolnym i świadomym wyrzeczeniu się zawarcia małżeństwa dla posługi Bogu.

Wybór drogi bezżenności był zalecany już w Ewangelii św. Mateusza, natomiast próby wprowadzenia celibatu do praktyki kościelnej rozpoczęły się od synodu w Elwirze (w latach 305 – 306), który wydał rozporządzenie nakazujące biskupom, kapłanom, diakonom i klerykom powstrzymanie się od pożycia z żonami pod groźbą usunięcia z duchowieństwa. Kojeni papieże potwierdzali to rozporządzenie, które było kolejno przyjmowane przez synody Kościołów partykularnych. Niestety – egzekwowanie tej uchwały napotykało trudności.

Wydarzeniem granicznym dla popularyzacji i kodyfikacji zjawiska celibatu wśród kapłanów stał się Sobór Laterański II (1139 rok), na którym ustalono, że posiadanie wyższych święceń kapłańskich jest przeszkodą uniemożliwiającą zawarcie związku małżeńskiego. Obowiązek zachowania celibatu został potwierdzony przez Sobór Watykański II.

Celibat ukazuje naturę kapłaństwa i ułatwia jego wypełnianie. Jest wyjątkowym sposobem poświęcenia się Bogu oraz oddania się w całości Kościołowi. Celibat w Kościele katolickim rozumiany jest nie jako coś negatywnego, nie jako odrzucenie życia małżeńsko-rodzinnego, ale jako owoc powołania, kiedy młody człowiek opuszcza własną rodzinę i idąc za Jezusem służy wspólnocie.

_{Na podstawie „Leksykonu duchowości katolickiej”}