Szereg instytutów życia konsekrowanego o charakterze instytutów świeckich, różnych związków i zrzeszeń oraz luźnych ruchów typu pielgrzymkowego. Założycielem jest pallotyn, ksiądz Józef Kentenich, który w 1912 roku wygłosił konferencję, która okazała się deklaracją pierwszych zasad ruchu, który proklamowany został w 1914 roku po ogłoszeniu „Pierwszego aktu założenia Ruchu Szensztackiego”. Miejsce założenia to Schönstatt koło Koblencji w niemieckim landzie Nadrenia-Palatynat. Ruch ma swoje korzenie w duchowości pallotynów oraz Sodalicji Mariańskiej, z której pochodzą pierwsi członkowie. Pod opieką pallotynów zostali aż do Soboru Watykańskiego II.
W 1939 roku wobec represji w hitlerowskich Niemczech, dokonano aktu całkowitego zawierzenia Maryi, znanego jako „Drugi dokument założenia”. Z tego czasu pochodzi też tzw. „kapitał łask”, czyli powierzanie Matce Bożej duchowych ofiar.
Po wojnie, w czasie której idee ruchu rozpowszechniały się tam, gdzie znajdowali się ich członkowie, nastąpiło ukoronowanie obrazu Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej znajdującego się w kaplicy w Schönstatt.
Wobec licznych wątpliwości, jakie nasuwały się w związku z działalnością ruchu, Stolica Apostolska zarządziła wizytację, w wyniku której w 1951 roku ksiądz Kantenich zostaje odsunięty od swojego dzieła i wysłany do prowincji pallotynów w Stanach Zjednoczonych. W czasie Soboru Watykańskiego II wrócił temat Ruchu Szensztackiego, kiedy biskupi wstawili się za nim, podkreślając jego ważność. Ustanowiono wtedy nowe władze ruchu oraz odłączono go od Zgromadzenia Pallotynów. W 1965 założyciel powraca do Schönstatt i działa na rzecz ruchu do swojej śmierci.
Ruch Szensztacki dzieli się na cztery główne kolumny, jeśli chodzi o stany życia: są to mężczyźni, kobiety, rodziny oraz księża, natomiast według zaangażowania podział wewnątrz ruchu jest bardziej złożony. Ruch pielgrzymkowy – to osoby, które zetknęły się z ruchem i są jego sympatykami, ale nie angażują się mocno w jego życie. Liga – składa się ze współpracowników i członków. Współpracownik musi mieć znajomość Ruchu Szensztackiego oraz uczestniczyć w kursie wprowadzającym, zobowiązać się do samowychowania oraz do życia w pełni chrześcijańskiego, natomiast członek musi przyswoić sobie szerszą wiedzę niż współpracownik, musi również uczestniczyć w kursie dokształcającym. Członek ruchu powinien ponadto pielęgnować tzw. ideał osobisty, zachowywać duchowy porządek dnia oraz kontrolować pisemnie rachunek szczegółowy i zdawać comiesięczne sprawozdanie stałemu spowiednikowi z realizacji swoich zobowiązań. Związki – to zespoły osób dążących do doskonałości chrześcijańskiej według rad ewangelicznych. Mają te same obowiązki, co członkowie, zobowiązani są jednaj do jakiejś formy życia wspólnotowego oraz stałego apostolstwa, natomiast instytuty świeckie to zgromadzenia w których członkowie na mocy kontraktu zobowiązują się do praktykowania rad ewangelicznych oraz stałego apostolstwa.
Ruch Szensztacki może być przykładem dla innych ruchów odnowy w Kościele, gdyż w sposób umiejętny łączy w sobie elitarność (instytuty świeckie) i masowość (liga i ruch pielgrzymkowy) tak, że każdy wierny może znaleźć swoje miejsce w ruchu.
Na podstawie „Leksykonu duchowości katolickiej”
