Męski zakon założony przez św. Ignacego Loyolę w 1534 roku mający jako cechę charakterystyczną charyzmatu całkowitą dyspozycyjność do służenia papieżowi we wszelkich możliwych działaniach. W związku z tym zakon nie ma ściśle określonego pola działalności.

15 sierpnia 1534 roku grupa studentów Sorbony, wśród których znajdował się Ignacy Loyola, złożyła w Paryżu śluby czystości, ubóstwa i pielgrzymki do Jerozolimy. Jeśliby pielgrzymka okazała się niemożliwa, w takim wypadku chcieliby oddać się do dyspozycji papieża. Ta grupa stała się zawiązką późniejszego zakonu, którego pierwszy statut został zatwierdzony ustnie w 1539 roku, a oficjalnie rok później. W 1550 roku zatwierdzono nową, zmienioną wersję Formuły Instytutu Towarzystwa Jezusowego.

Pozostając do dyspozycji papieża, jezuici zaangażowali się w pracę apostolską i misyjną, ideologiczną walkę z oświeceniem i reformacją oraz w organizowanie od podstaw publicznej edukacji na wszystkich szczeblach, a zwłaszcza na średnim i wyższym (sławne kolegia jezuickie).

W czasie pierwszych dwustu lat istnienia, zakon spotkał się zarówno z ogromnym uznaniem jak i z krytyką, która doprowadziła najpierw do zamknięcia przez papieża kolegium jezuickiego w Rzymie, a następnie innych domów i kościołów, a rok później do kasaty zgromadzenia. Zakon uratował się jedynie na terenach wcielonych do Rosji na skutek pierwszego rozbioru Polski.

W 1814 roku papież Pius formalnie przywrócił zakon do istnienia. Jezuici powoli odbudowywali swoje szeregi, tak, że w 1880 roku liczyli już 12 tysięcy zakonników. Kolejny renesans przeżyli po II Wojnie Światowej, a zwłaszcza po Soborze Watykańskim II. Obecnie są znów jednym z najbardziej wpływowych zakonów w Kościele Katolickim, jednocześnie też najliczniejszym (19 tysięcy członków w 114 krajach).

Do Polski jezuici przybyli na zaproszenie biskupa warmińskiego Stanisława Hozjusza do kolegium w Braniewie. Dobra opinia jaką cieszyli się w dziedzinie edukacji spowodowała, że przez długi czas mieli monopol na kształcenie młodzieży szlacheckiej i magnackiej w Polsce.

Najwybitniejszymi i najbardziej znanymi polskimi jezuitami byli bez wątpienia: Jakub Wujek (twórca przekładu Pisma Świętego, tzw. Wulgaty), Piotr Skarga Powęski (kaznodzieja), Maciej Kazimierz Sarbiewski (najbardziej znany polski poeta łaciński, zwany „polskim Horacym”), Franciszek Bohomolec (ojciec polskiej komedii), Adam Naruszewicz (poeta i historyk), Franciszek Kniaźnin (poeta), Jan Paweł Woronicz (arcybiskup warszawski, poeta i kaznodzieja) oraz Grzegorz Piramowicz (sekretarz Komisji Edukacji Narodowej).

Zakon jezuitów dał Polsce trzech świętych i jednego błogosławionego: św. Stanisława Kostkę, św. Andrzeja Bobolę, św. Melchiora Grodzieckiego i bł. Jana Beyzyma.

Główne elementy charyzmatu Towarzystwa Jezusowego to akcentowanie posłuszeństwa wobec papieża i przełożonych, wybór członków zgodnie z surowymi kryteriami dotyczącymi zdolności intelektualnych, silnej i twórczej osobowości oraz wysokich wymagań duchowych. Ponadto zgromadzenie stawia na nieustanną edukację swoich członków oraz stara się być tam, gdzie decydują się losy świata, czyli wśród elit społecznych, mających wpływ na kształt świata. Jezuici ponadto nie mając stałych przydzielonych zadań, są elastyczni i dyspozycyjni oraz gotowi stawić czoła najtrudniejszym wyzwaniom, jakie niesie współczesność.

Warto dodać, że obecny papież, Franciszek (Jorge Mario Bergoglio) jest jezuitą.

_{Na podstawie www.jezuici.pl}